VERGİ DOSYASI

MALİYE, BÜTÇE, VERGİ VE KARA PARA HAKKINDA

Hüccet Vergisi

“Hüccet vergisi

Yıldırım Bayezid devrinde kadıların rüşvet almaları yüzünden hapsedildikleri, ancak uzun tartışmalardan sonra kadıların hayatlarının bağışlanarak serbest bırakıldığı, bu tür olayların tekrar yaşanmaması için Vezir Ali Paşa’nın, kadıların ücretlerinin artırılmasını padişaha teklif ettiği, padişahın da bu konuda Ali Paşa’ya yetki verdiği; Ali Paşa’nın, kadıların gelirini artırmak için bir düzenleme yaptığı daha önce ifade edilmişti. İşte bu düzenlemeye göre, kadıların baktıkları miras davalarından yüzde yirmi, yazdıkları ‘şer‘î mektup’tan yani mahkemece verilen ‘hüccet’ten de iki akça harç almaları kararlaştırıldı. İşte Osmanlılarda her yazılan ‘şer‘î mektup’tan iki akça alınması, Yıldırım Bayezid zamanında bu olayla başlamıştır. (ÂPT, 1949: 139; NT, 2008: 154)

Vezir Ali Paşa Yıldırım Bayezid’e, “Sultanım! Kadıların gelirleri azdır,” dedi. Yıldırım Han, “Bunlara bir cihet [gelir] buluver” dedi. Ali Paşa miras taksimlerinde bin akçada yirmi akça resm [harç] koydu. Şer‘î mektup [hüccet] yazılsa her mektupta iki akça harç koydu. Her şer‘î mektuptan iki akça harç almak o zamandan kaldı. Bu Ali Paşa’nın düzenlemesidir. Bu iki akça harç, halkın dilinde ‘Ali Paşa tarhı’ olarak dolaşır. (OBT, 2008: 35)”

Kaynak: Necdet ÖZTÜRK, Osmanlı Devlet Düzeni

 

Published by

Yazımıza ilişkin görüş, eleştiri ve katkılarınızı lütfen bize bildiriniz.