KATMA DEĞER VERGİSİ

FİŞ VEYA FATURASI KAYBEDİLEN ÜRÜN İADE EDİLEMEZ Mİ?

GİRİŞ

Pek çoğumuz mağaza ve marketlerde şöyle bir yazıyla karşılaşırız: “Sayın Müşterilerimiz, 3065 Sayılı KDV Kanununun 54 Seri No.lu genel tebliğine göre ürün iadelerinde fiş veya fatura ibrazı zorunludur. Fiş veya fatura aslı olmadan ürün iade ve değişimi yapılamamaktadır.”

ürün iade.png

Belgesini kaybettiğiniz bir ürünü iade etmek istediğinizde, satıcının veya kasiyerin ısrarla fiş veya fatura aslı olmadan iade ve bazen değişim dahi yapmadıklarına şahit olursunuz. Fiş veya faturanızı kaybettiyseniz ürün elinizde kalır. Bir taraftan işletme sahibi veya kasiyere, diğer taraftan böyle bir düzenleme yapan Maliye’ye kızarsınız.

Gerçekten satın alınan ürünün iadesi için, ürüne ilişkin fiş veya faturanın ibrazı herhangi bir mevzuat düzenlemesine göre zorunlu mudur? Uzatmadan cevaplayalım: HAYIR. İadelerde fiş veya fatura aranması gerektiğine ilişkin daha önce Katma Değer Vergisi düzenlemeleri kapsamında söz konusu olan zorunluluk da kalktı. Ancak burada önemli husus şu: işletmeleri fiş veya fatura olmadan iadeye zorlayan herhangi bir düzenlemenin de bulunmaması. Dolayısıyla, her işletme iade konusunda kendi politikalarını belirliyor. Tüketici işletmelerin iade politikalarının insafına kalıyor.

Pek çok işletme geçmişten gelen alışkanlıkla iade işlemi için fiş veya faturayı zorunlu bir unsur olarak değerlendiriyor ve fiş veya fatura olmadan iade almıyor. İncelediğimiz pek çok kurumsal firmanın “İade politikalarında” dahi bu görülmekte.

Bu yazı, Maliye Bakanlığı düzenlemeleri uyarınca fiş veya fatura olmadan yapılamayan iadelere ilişkin olarak Maliyenin yaklaşımını değiştirdiğini ortaya koymaktadır. Bir malın iadesinde fiş veya fatura olmasa da işletmelerin bunu geri almasında Maliye açısından hiçbir engel yoktur. Vergisel açıdan da fiş veya faturasız ürün iadesinde bir sorun yoktur. Geriye kurumların yaklaşım ve iade politikaları kalıyor.

KONUYA İLİŞKİN DÜZENLEME NE DİYOR?

Satıcıların fiş ve fatura bulunmaması nedeniyle iade işlemi yapmamalarına gerekçe gösterdikleri mevzuat, 54 Seri No.lu KDV tebliğidir. Anılan Tebliğ’de iade esnasında satışa ait fiş veya faturaya ilişkin aşağıdaki belirlemeler yapılmıştır:

“Tüketiciler tarafından malların iade edilip bedellerinin geri verilmesinin istendiği durumlarda, satıcı tarafından ödenen bedellerin katma değer vergisi dahil tutarları tüketiciye iade edilecektir. Satıcılar işlemlerinin düzeltilmesi için iade edilen mal nedeniyle gider makbuzu düzenleyecekler ve tüketiciden iade edilen mala ait fatura ve benzeri belgeyi bu makbuz ekinde geri alacaklardır. Gider makbuzunda iade edilen malın katma değer vergisi satış bedelinden ayrı gösterilecek ve bu miktar indirim konusu yapılmak suretiyle işlem düzeltilecektir.”

Yukarıdaki düzenlemeden hareketle, “Evet satıcılar haklı. Fatura ve benzeri belge olmadan iade kabul edemiyorlar.” şeklinde bir sonuca ulaşılabilir ve iade işleminin önündeki kocaman engel olarak da Maliye Bakanlığının düzenlemesi görülür. Ancak bu durum, gerçeği yansıtmamaktadır.

Her şeyden önce, 54 Seri No.lu KDV Tebliği, 26/4/2014 tarihli ve 28983 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği ile yürürlükten kaldırılmıştır. Söz konusu 54 Seri No.lu KDV tebliğinde yer verilen tüketiciler tarafından yapılan iadelerin ne şekilde işleme tabi tutulacağı hususu, Genel Uygulama Tebliğinin I/B-11.1. bölümünde yeniden düzenlenmiştir. Konunun yeniden düzenlenmesi sırasında, fiş veya faturanın bulunmaması durumunda iade yapılmasının mümkün olduğu hususu aşağıdaki şekilde açıkça ifade edilmiştir:

“İade edilen mala ait fatura veya benzeri belgenin fiili imkânsızlıklar nedeniyle ibraz edilemediği durumlarda, aynı şekilde üzerine alış belgesinin ibraz edilemediği açıkça belirtilmek suretiyle gider makbuzu düzenlenmesi mümkündür.”

Gelir İdaresi, Genel Uygulama Tebliğinden önceki tarihlerde de, verdiği özelgelerde benzer görüşe yer vermiştir. Özelgenin[1] ilgili bölümü aşağıda aynen sunulmaktadır:

“54 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Tebliği’nin B/1 bölümünde, tüketiciler tarafından satın alınan malların çeşitli nedenlerle iade edildiği durumlarda satıcılar tarafından iade edilen mal nedeniyle gider pusulası düzenleneceği ve tüketiciden iade edilen mala ait belgenin geri alınacağı açıklanmıştır.

Ancak, Bakanlığımıza yansıyan olayların yeniden değerlendirilmesi sonucunda, yukarıda bahsedilen işlemlerde fiili imkânsızlıklar nedeniyle satın alınan mallara ait belgelerin satıcılara geri verilemediği anlaşılmıştır.

Bu durumda da satıcılar, tüketicilerin iade ettikleri mallar için yine gider pusulası düzenleyecekler ve pusulada alış belgesinin ibraz edilemediğini açıkça belirteceklerdir.”

Gelir İdaresi Başkanlığı internet sitesinin sıkça sorulan sorular kısmının[2] KDV ile ilgili bölümünde 13 numaralı soruya verilen cevapta da, İade edilen mala ait fatura veya benzeri belgenin fiili imkânsızlıklar nedeniyle ibraz edilemediği durumlarda, aynı şekilde üzerine alış belgesinin ibraz edilemediği açıkça belirtilmek suretiyle gider makbuzu düzenlenmesinin mümkün olduğu belirtilmiştir.

SONUÇ

Yukarıda yapılan açıklamalar ve ilgili mevzuat çerçevesinde; fatura veya fişi kaybolan bir ürünün, Tüketici Kanunu ve diğer mevzuattaki şartlar aşılmamışsa, sırf fatura veya fiş olmadığı için satıcı tarafından kabul edilmemesinin hukuki dayanağı yoktur.

İade kabul etmeme gerekçesi olarak ileri sürülen 54 Seri No.lu KDV Tebliği yürürlükten kaldırılmış olup, tüm KDV tebliğlerini tek bir Tebliğde toplayan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nde ise fiş veya faturanın bulunmaması durumunda da iadenin yapılabileceği hususu açıkça belirtilmiştir.

İade edilmek istenen ürüne ait fatura veya benzeri belgenin fiili imkânsızlıklar nedeniyle ibraz edilemediği durumlarda, alış belgesinin ibraz edilemediği açıkça belirtilmek ve gider makbuzu düzenlenmek suretiyle ürünün İADESİ maliye düzenlemeleri açısından MÜMKÜNDÜR. Maliye Bakanlığının belge düzenine ilişkin mevzuatı iadeye engel değildir. Dolayısıyla pek çok işletmenin fişiniz yok, ilgili mevzuata göre iade alamayız şeklinde mazereti geçerli bir mazeret olarak kabul edilemez. İşletmeleri fiş veya faturasız ürün iade alamazsınız diye zorlayan hiçbir düzenleme yok. İşletmelerin, iade almama konusunda “Mevzuatı” veya “Maliyeyi” öne sürmek yerine, kendi kurum politikalarını ortaya koymaları gerekir. 

 

SONNOTLAR

[1]Maliye Bakanlığının, 18.09.1997 tarih ve 39973 sayılı Özelgesi. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen nispeten daha yakın tarihli diğer bir özelge de aynı yöndedir. Bakınız: İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığının 28/9/2011 tarih B.07.1.GİB.4.34.17.01-KDV.35-1652 sayılı özelgesi.

[2] http://www.gib.gov.tr/yardim-ve-kaynaklar/sikca-sorulan-sorular (Erişim Tarihi: 12.01.2017)

 

NOT: Tüm hakları yazarına aittir. Vergidosyasi.com adresindeki aktif linki belirtilmek suretiyle alıntı yapılabilir. AYNEN YAYIMLANAMAZ. 

9 replies »

  1. KONUYU OLDUKÇA NET AÇIKLAMIŞLAR… FAKAT TÜKETİCİ HAKLARINDAKİ YASAL MEVZUAT ŞÖYLE DİYOR… GÖREREK ELLEYEREK SATIN ALINMIŞ OLAN ÜRÜNLERİN İADE VE DEĞİŞİM İNSİYATİF İ TAMAMEN MAĞAZALARDADIR. KALDIKİ BİR ÜRÜNÜ ALDINIZ ALDIĞINIZ ÜRÜN YÜZLERCE NOKTADA SATILAN BİR ŞEY… FİŞİ YADA FATURASI OLMAZSA O ÜRÜNÜN ORADAN ALINDIĞINI KİM NASIL KANITLAYABİLECEK… ÜLKEMİZDE KAÇ İŞLETME BUNU GERİYE DÖNÜK OLARAK FİŞSİZ YADA FATURASIZ İNCELEYEBİLİR…

    Beğen

  2. Levent Bey, konunun önemli bir boyutuna temas etmişsiniz. Teşekkür ederiz. Yazıdaki temel vurgu şu: fiş veya faturası kaybedilen ürünü iade almama gerekçesi olarak Maliye Bakanlığı düzenlemesini gerekçe göstermeyin. Söz konusu düzenleme yürürlükten kalktı. Vergi mevzuatı buna engel değil. Ama kurum politikası, diğer mevzuat iadeye engel veya kuruma inisiyatif bırakıyorsa bunu belirtiniz. Başka bir deyişle ürünü iade almama gerekçenizi net bir şekilde ortaya koyunuz. diyoruz. Yazının son paragrafında da ayrıca bu konuya temas etmeye çalıştık. Değerli yorumunuz için teşekkür ederiz. Selamlar.

    Beğen

  3. Hasan bey merhaba
    firmaya fişsiz hizmet(1 aylık basketbol kursu) iadesi yapıyorum.Bana iade yapabileceklerini ama gelir vergisi ve kdv yi düşeceklerini söylüyorlar.Bende sizin açıkladığınız gibi kdv dahil bedellerinin tamamının ödenmesi gerektiğini ifade ediyorum.Bu konuda ki görüşünüzü alabilirmiyim.
    Saygılarımla NAİL ŞEKER

    Beğen

  4. Nail Bey iade durumunda gider pusulası düzenlenir. Gider pusulasında iade alınan ürünle ilgili alınmış kdv de gösterilir ve müşteriye iade edilir. Başka bir deyişle, size hizmet satarken sizden aldıklarını hizmet bedeli artı vergileri, size geri verirler, vermeleri gerekir. Zaten ilgili işletme size fatura düzenlenlerken sizden aldığı kdv’yi hesaplanan kdv olarak kayıtlarına yansıtır. Size gider pusulası ile öderken de indirilecek kdv olarak dikkate alır. İki rakam birbirine eşit olacağı için işletme üzerinde kalan bir vergi yükü yok. Dolayısıyla iade yapacaklarsa sizin hizmet faturası ile ödediğiniz vergilerin size geri verilmemesinin hukuki bir dayanağı yok. Selam ve saygılar.

    Beğen

  5. Hocam bu konuyla ilgili bir sorum olacaktı size
    Gitti gidiyor adresinden aldığım ürünü iade ettim. Ürünü yeni yolladım ancak faturayı içine galiba bırakmadım. Diyelim satıcıya ürün ulaştı ve içinde fatura yok diye iadeyi kabul etmedi. Gitti gidiyor da iade edilen ürünlerde faturanın da yolanması açık bir şekilde belirtiliyor. Bu durum da faturasız iade kabul etmeyen satıcı haklı mı olur?

    Beğen

  6. ben a101den sd kart aldım eve gelince fiş çöpe atıldı. sd kartı daha denerken kopyalarken yavaşlık ve duraksama oldu. 2-3 gün sonra da durup dururken veri kaybı yaşandı. Yani ürünün bozuk olduğu aşikar ama elimde fiş yok. Alırken kredi kartından almıştım onun çıktısı ile gitsem ürün değişimi yapmak zorundalar mı?

    Beğen

  7. Samet Bey Merhabalar, şirketlerin ürün iade ve değişim politikaları önemli. Bu makale, sadece KDV düzenlemeleri bahane edilerek iadeden kaçınılamayacağı ile ilgili. A101 ile ilgili olarak, benim de yaşadığım tecrübeyi aktarabilirim. Ürün iadesinde ısrarla fişin aslını istiyorlar. Merkez muhasebeleri tarafından bu şekilde talimatlandırıldıklarını söylüyorlar. Alt kesimdeki çalışanları ikna etmek çok güç. Ama aynı ürün değişiminde genellikle sorun yapmıyorlar. Hatta çoğu kez, bozuk veya defolu ürünü verip yerine yenisini alabiliyorsunuz. Bence slip ile gidip değişim şansınızı deneyin. Selam ve saygılar.

    Beğen

  8. I have noticed you don’t monetize your website,
    don’t waste your traffic, you can earn additional cash every month
    because you’ve got hi quality content. If you want to know how to make extra money,
    search for: Boorfe’s tips best adsense alternative

    Beğen

Yorumunuz için teşekkürler. Vergi Dosyası

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s