DEĞERLEME

Reeskont Hesaplama Formulü, Reeskont Faiz Oranı, İleri Tarihli Çeklerde Reeskont

Borç ve Alacaklar İçin Reeskont Ayrılması

Bilindiği üzere; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 281 inci maddesinde; “Alacaklar mukayyet değerleriyle değerlenir. Mevduat veya kredi sözleşmelerine müstenit alacaklar değerleme gününe kadar hesaplanacak faizleriyle birlikte dikkate alınır.

Vadesi gelmemiş olan senede bağlı alacaklar değerleme gününün kıymetine irca olunabilir. Bu takdirde, senette faiz nispeti açıklanmış ise bu nispet, açıklanmamışsa Cumhuriyet Merkez Bankasının resmi iskonto haddi uygulanır.

Bankalar ve bankerler ile sigorta şirketleri alacaklarını ya Cumhuriyet Merkez Bankasının resmi iskonto haddi veya muamelelerinde uyguladıkları faiz haddi ile, değerleme günü kıymetine irca ederler.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki VUK hükümlerine göre; alacak veya borçlar esas itibariyle mukayyet değerle değerlenmektedir. Ancak vadesi gelmemiş senede bağlı alacak ve borçların değerlemesinde, banka, banker ve sigorta şirketleri dışındaki mükellefler, isterlerse reeskont uygulayarak alacak ve borçlarını değerleme günündeki iskonto edilmiş değerlerine göre değerleyebilmektedirler.

Vadesi gelmemiş olan senede bağlı borçlar değerleme günü kıymetine irca olunabilir. Bu takdirde senette faiz nispeti açıklanmışsa bu nispet, açıklanmamışsa Cumhuriyet Merkez Bankasının resmi iskonto haddinde bir faiz uygulanır

Vergi Usul Kanunu’nun 285 inci maddesine göre; vadesi gelmemiş alacak senetlerini değerleme gününün kıymetine irca eden mükellefler vadesi gelmemiş borç senetlerini de aynı işleme tabi tutmaya mecburdurlar.

Reeskont Hesaplanırken Dikkate Alınacak Faiz Oranı

Senede bağlı alacakların ve borçların değerleme günündeki kıymetlerine irca edilmesi sırasında senet üzerinde faiz oranı dikkate alınır. Faiz oranının belirtilmediği durumlarda T.C. Merkez Bankasının resmi iskonto hadlerinin uygulanması gerekmektedir.

Merkez Bankası, Resmi Gazetede reeskont işlemlerinde uygulanacak iskonto faiz oranı ile avans işlemlerinde uygulanacak faiz oranlarını ilan etmektedir. Dönemler itibariyle Merkez Bankası tarafından yayımlanmış faiz oranları aşağıdaki gibidir:

Yürürlük Tarihi (*) Reeskont İşlemlerinde Uygulanan İskonto Oranı (%) Avans İşlemlerinde Uygulanan Faiz Oranı (%)
01.01.1990 40 45
20.09.1990 43      48,25
23.11.1990 45      50,75
15.02.1991 48      54,50
27.01.1994 56 65
21.04.1994 79 98
12.07.1994 70 85
27.07.1994 63 75
01.10.1994 55 64
10.06.1995 52 60
01.08.1995 50 57
02.08.1997 67 80
30.12.1999 60 70
17.05.2002 55 64
14.06.2003 50 57
08.10.2003 43 48
15.06.2004 38 42
13.01.2005 32 35
25.05.2005 28 30
20.12.2005 23 25
20.12.2006 27 29
28.12.2007 25 27
09.04.2009 19 20
12.06.2009 18 19
22.12.2009 15 16
30.12.2010 14 15
29.12.2011 17 17,75
19.06.2012 16 16,50
20.12.2012  13,50 13,75
21.06.2013 9,50 11
27.12.2013 10,25  11,75
14.12.2014 9 10,50
31.12.2016 8,75  9,75
29.06.2018 18,50 19,50
11.10.2019 17,25 18,25
21.12.2019 12,75 13,75
13.06.2020 9,00 10,00
19.12.2020 15,75 16,75
(*) Vadesine en çok 3 ay kalan senetler karşılığında Not: Ticari işletmelerin alacak ve borç senetlerinin reeskont işlemlerinde esas alacakları oran, Avans işlemleri için belirlenen orandır.

Reeskont İşlemleri Sırasında Uygulanacak İskonto Yöntemi

238 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde reeskont hesaplamasında iç iskonto mu, yoksa dış iskonto yöntemi mi kullanılacağı hususu açıklanmıştır. Buna göre; mükelleflerin hesap dönemi sonu itibariyle senede bağlı borç ve alacaklarının değerleme gününde haiz olacakları kıymetleri F = A – [A x 360 / (360 + m x t)] formulüne uygun olarak iç iskonto yöntemine göre hesaplanacaktır. Bu hesaplamada; faiz oranı olarak reeskont işlemlerinde uygulanan faiz oranının değil, kısa vadeli avans işlemlerinde uygulanan faiz oranının esas alınması gerekmektedir.

Reeskont Tutarının Hesaplanması

Reeskont tutarı iç iskonto yöntemi kullanılarak aşağıdaki formüle göre hesaplanacaktır:

Reeskont Tutarı = (Normal Değer X Faiz Oranı X Gün Sayısı) / (36.000 + (Faiz oranı X Gün sayısı))

Nominal Değer : Senet alacak tutarı. Faiz Oranı : Senet üzerinde yazılı orandır. Bu belirtilmemişse değerleme gününde geçerli Merkez Bankası İskonto haddidir. Merkez Bankasınca kısa vadeli avanslara uygulanan faiz oranı esas alınacaktır.

Gün Sayısı : Reeskontun yapılacağı günden senedin vade tarihine kadar geçen gün adedidir.

Vadeli Çeklerde Reeskont Uygulaması

Gelir İdaresi Başkanlığınca hazırlanan 30.4.2013 tarih ve 64 sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Sirkülerinde; gerçek mahiyeti itibariyle çeklerin vergi uygulamaları bakımından vadeli olma hususiyeti kazandığı ve bu itibarla ileri düzenleme tarihli çeklerin değerleme gününde vadesi gelmemiş senede bağlı alacak ve borçlar için uygulanması öngörülen reeskont uygulamasından yararlanmasının mümkün bulunduğu açıklanmıştır.

Bu açıklamalar çerçevesinde ileri tarihli çekler için de, senetli alacaklara ilişkin yöntem kullanılarak reeskont uygulaması yapılabilecektir.

Reeskont Uygulamasında Vadenin 92 Günden (üç aydan) Daha Fazla Olmasının Önemi Var mı? 

238 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinde yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, vadesi 92 günden daha fazla olan senetlerin reeskonta kabul edilmemesi durumu Merkez Bankasının reeskont hesaplaması ile ilgili bir durum olup, Vergi Usul Kanununda vadesi 92 günden daha fazla olan senet ve çeklere reeskont uygulanamayacağına dair herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla vergi uygulamaları açısından reeskont uygulamasında vadenin 92 günden uzun olmasının bir önemi bulunmamaktadır. Konuya ilişkin Özelge için TIKLAYINIZ. 

Bir Yıl Reeskont Yapıldıktan Sonra Takip Eden Yıl da Yapılması zorunlu mudur? Mükellefler alacak ve borç senetlerini bir yıl reeskonta tabi tuttuktan sonra diğer yıllarda reeskont ayırmak zorunda değildir. Reeskont ayırmada tercihler, her faaliyet dönemi için ayrı ayrı kullanılacaktır. Alacak ve borçların reeskonta tabi tutulması geçici vergi açısından da seçimliktir. Geçici vergi döneminde reeskont yapılmış olması, takip eden dönemlerde de yapılmasını gerektirmez.

06.08.2017

23.12.2019 Güncelleme Yeni Faiz Oranları 03.12.2021 Güncelle Yeni faiz oranları ve takip eden yıllarda reeskont zorunluluğu hususu

vergidosyasi.com