VERGİ USUL

İŞİ TERK EDEN MÜKELLEFİN KULLANILMAMIŞ BELGELERİNİN İPTALİ

PDF Formatı

Giriş

İşi terk halinde kullanılmayan belgelerin iptali açısından, işi terkin ne anlama geldiğinin bilinmesi gerekir.

Vergi Usul Kanunun 161 inci maddesi uyarınca işi bırakma; vergiye tabi olmayı gerektiren muamelelerin tamamen durdurulması ve sona ermesidir. İşlerin her hangi bir sebep yüzünden geçici bir süre için durdurulması işi bırakma sayılmaz.

Vergi Usul Kanununun 160 ıncı maddesi uyarınca işini bırakan mükellefler, keyfiyeti vergi dairesine bildirmeye mecburdur. İşi bırakma bildiriminin VUK’un 168 inci maddesine göre olayın vukuu tarihinden itibaren bir ay içinde yapılması zorunludur.

Peki, işi terk eden mükelleflerin kullanılmamış belgeleri ne olacaktır? İşini terk eden mükelleflerin kullanılmamış belgeleri vergi dairesine ibraz ederek iptal işlemi yapılması gerekmektedir. İşi terk halinde belge iptaline ilişkin yapılacak işlemlere aşağıda yer verilmiştir.

İşini Terk Eden Mükelleflerin Kullanılmamış Belgelerinin İptali

İşi bırakan mükellefler, Vergi Usul Kanunu uyarınca notere tasdik ettirmiş veya “Vergi Usul Kanunu Uyarınca Vergi Mükellefleri Tarafından Kullanılan Belgelerin Basım ve Dağıtımı Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre anlaşmalı matbaalara bastırmış oldukları belgelerden, kullanılmamış olanlar ile en son kullandıkları ciltleri, işi bırakma bildiriminde bulunacakları süre içinde bağlı bulundukları vergi dairelerine ibraz ederek kullanılmamış belgelerin iptal edilmesini sağlayacaklardır.

Belgelerin vergi dairesine ibrazı üzerine, son kullanılan ciltlere ilişkin olarak, belgenin nev’i, seri ve sıra numarası, en son belgenin düzenlendiği tarih ile kullanılmamış bulunan ciltlerin ilk ve son seri ve sıra numaraları bir tutanakla tespit edilecek ve düzenlenen tutanak vergi dairesi yetkilileri ile mükellef veya vekili tarafından imzalanacaktır.

Mükellellerce vergi dairelerine ibraz edilen kullanılmamış belgeler, yatay yada dikey kesilmek suretiyle kullanılmayacak şekilde iptal edilecektir. İptale ilişkin olarak düzenlenen tutanağın bir nüshası muhafaza edilmek üzere mükellefe verilecek, diğer nüshası ise mükellefin tarh dosyasında saklanacaktır

Vergi Dairesi aynı zamanda, mükellefçe sunulan belgelere göre tespit edilen seri ve sıra numaraları ile anlaşmalı matbaa işletmecileri ile noterler tarafından gönderilen bilgi formlarında yer alan seri ve sıra numaraları ile karşılaştıracak, kullanılmayan belgelerden ibraz edilmeyenlerin bulunup bulunmadığı tespit edilecektir.

Basit Usule Tabi Mükelleflerin Kullanılmamış Belgelerinin İptali

Basit usule tabi mükelleflerin kullanılmamış belgelerinin ne şekilde iptal edileceği hususu, 230 seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde[1] ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Söz konusu Tebliğ uyarınca işini terk eden basit usul mükelleflerin kullanılmamış belgeleri ile ilgili yapılacak işlemler aşağıdaki gibidir.

Vergi dairesine işini terk dilekçesi veren mükellefler kullanılmamış olarak ellerinde bulunan belgeleri teslim aldıkları odalara veya birliğe ibraz edeceklerdir. Belgeler aşağıda belirtilen şekilde oda veya birliklerce iptal edilecektir.

Kendilerine belge ibraz edilen oda veya birlikler;

  • Belge türleri itibariyle kullanılan en son belgenin seri ve sıra numarası ile düzenlenme tarihini,

  • Kullanılmadığı için iptal edilecek belgelerin türü, ilk seri ve sıra numarası, son seri ve sıra numarasını,

  • İbraz edilen belgeler ile odanın veya birliğin kayıtları karşılaştırılarak ibraz edilmediği tespit edilen belgelerin seri ve sıra numarasını,

üç nüsha olarak düzenlenecek bir örneği ekli tutanakla tespit edecekler ve bu tutanak mükellef ile oda veya birlik temsilcisi tarafından imzalanacaktır(Ek: 1).

Düzenlenen tutanağın bir örneği mükellefe verilecek, bir örneği ilgili vergi dairesine gönderilecek, kalan nüsha ise oda veya birlik tarafından bu konuda açılan dosyada saklanacaktır.

Mükelleflerce odalara veya birliklere ibraz edilen kullanılmamış belgeler, oda veya birliklerce yatay yada dikey kesilmek suretiyle kullanılmayacak şekilde iptal edilecektir.

İptal işlemleri mükelleflerin başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içerisinde tamamlanarak vergi dairesine bildirilecektir.

İşi terk dilekçesinin posta vasıtasıyla gönderilmesi halinde, vergi dairesince bir taraftan mükellefiyetin terkinine ilişkin işlemler yürütülürken, diğer taraftan belgelerin iptalinin sağlanması için ilgili oda veya birliğe terk dilekçesinin bir örneği yazı ekinde gönderilecektir. İlgili oda veya birlikler mükelleflerden kullanılmamış olarak ellerinde bulunan belgelerin ibrazını isteyeceklerdir. İbraz edilen belgeler ile ilgili işlemler yukarıda açıklanan şekilde tamamlanarak sonucundan vergi dairesine bilgi verilecektir.

İşini terk eden mükelleflerden söz konusu belgeleri ibraz etmeyenler ile eksik belge ibraz edenler veya belgelerini kaybettiğini bildiren mükelleflerin durumu tutanakla tespit edilerek tutanağın bir örneği ilgili vergi dairesine gönderilecektir. Vergi dairelerince bu mükellefler hakkında ikinci sınıf mükellefler için geçerli olan hükümler uygulanacaktır.

Diğer taraftan; 225 Seri No’lu Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca belgelerini anlaşmalı matbaalara bastırmak veya noterlere tasdik ettirmek suretiyle temin eden mükelleflerin belgeleri iptali, ikinci sınıf tüccarların tabi olduğu hükümlere göre ilgili vergi dairesi tarafından yapılacaktır.

EK:1: Basit usul mükelleflerin işi terk etmesi durumunda kullanılmamış belgelerin oda tarafından iptalinde düzenlenecek tutanak örneği

basit usul mükelleflerin kullanılmamış belgelerinin odada iptal tutanak örneği

İşi Terk Eden Mükelleflerin Kullanılmamış Belgeleri İptal Ettirmemelerinin Riskleri

İşi terk edip vergi dairesine işe bırakma bildirimi yapan mükelleflerin kullanılmamış belgelerinin iptali için vergi dairesi takibe geçmektedir. Bazı mükellefler buna rağmen iptal yaptırmadığı gibi, bazı mükellefler de işi terk etmesine rağmen vergi dairesine terk bildiriminde bulunmamakta, bundan mütevellit kullanılmamış belgelerle ilgili de herhangi bir iptal işlemi gerçekleşmemektedir.

İşini terk eden mükelleflerin iptal edilmemiş fatura ve diğer belgelerinin kötü niyetli kişilerce kullanılması halinde, söz konusu mükellefin sahte belge düzenleyicisi olarak muamele görmesi ve ceza alması söz konusu olabilecektir. Bu nedenle, işi terk halinde kullanılmamış belgelerin iptali konusunda titiz davranılmasında fayda var.

22.08.2017

Vergidosyasi.com

 

Kaynaklar:

  • Vergi Usul Kanunu
  • Gelir Vergisi Kanunu
  • 246 Seri No.lu VUK Genel Tebliği
  • 230 Seri No.lu GVK Genel Tebliği
  • Vergi Usul Kanunu Uyarınca Vergi Mükellefleri Tarafından Kullanılan Belgelerin Basım ve Dağıtımı Hakkında Yönetmelik

 

 

[1] 30.12.1999 tarih ve 23922 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

NOT: Tüm hakları yazarına aittir. Yazar adı ve vergidosyasi.com adresindeki aktif  linkine yer verilmek suretiyle alıntı yapılabilir. AYNEN YAYIMLANAMAZ.