VERGİ USUL

İzah Değerlendirme Komisyonuna İzahat SÖZLÜ OLARAK da Yapılabilir mi?

izaha davette sözlü izah yöntemiİzaha Davet Nedir?

İzaha davet müessesesi, verginin ziyaa uğradığına delalet eden emareler bulunduğuna dair yetkili merciler tarafından yapılmış ön tespitlerle ilgili olarak aynı merciler tarafından mükelleflerden açıklama talep edilmesidir.

Vergi Usul Kanununun mülga 370 inci maddesinin 6728 sayılı Kanun[1]ile “İzaha davet” başlığı altında yeniden düzenlenmesi suretiyle vergi sistemimize dahil edilmiştir.

İzaha Davet Müessesesinin Mükellefe Sağladığı İmkanlar

İzaha davet müessesesi, ilgili komisyonlarca yapılan değerlendirmeler sonucunda vergi ziyaına sebebiyet vermediği anlaşılan mükelleflerin konuyla ilgili vergi incelemesine veya takdire sevk edilmesini önlemektedir. Vergi ziyaına sebebiyet verildiği durumlarda ise belirli şartlar dahilinde indirimli ceza uygulanmak suretiyle mükellefleri daha ağır müeyyidelerden korumaktadır.

İzaha Davetin Uygulama Usul ve Esasları Maliye Bakanlığınca Belirlendi.

Vergi Usul Kanununun 370 inci maddesinin Maliye Bakanlığına verdiği yetkiye istinaden izaha davetin kapsamı ve şekli, ön tespitin niteliği, izaha daveti yapacak ve yapılan izahı değerlendirecek merciler, davet yapılacaklar, yapılan izahta kullanılacak bilgi ve belgeler ile uygulamaya ilişkin diğer usul ve esaslar 482 Sıra Numaralı Vergi Usul Genel Tebliği ile belirlenmiştir.

İzah, Yazılı veya Sözlü Olarak Yapılabilecek.

482 Sıra Numaralı Vergi Usul Genel Tebliğ hükümleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde izaha davet yazısı üzerine İzah Değerlendirme Komisyonuna izahın YAZILI veya SÖZLÜ şekilde yapılması mümkündür.

Tebliğde izahın sadece yazılı olarak yapılabileceğine ilişkin herhangi bir kayıt veya kısıtlama söz konusu değildir. Aksine söz konusu Tebliğin 7.4. No.lu bölümündeki açıklamalar izahın yazılı veya sözlü şekilde yapılabileceğini açıkça ortaya koymaktadır (Koyu yazım tarafımızdan yapılmıştır):

“7.4. Yazılı izah, izaha davet yazısını gönderen merciiye; elden verilmişse bu tarihte, postayla taahhütlü veya acele posta servisi ile gönderilmişse zarfın üzerindeki damga tarihinde, postayla adi olarak veya özel dağıtım şirketleri aracılığıyla gönderilmişse izaha davet yazısını gönderen merciin kayıtlarına girdiği tarihte verilmiş sayılır. Sözlü izah, izahı yapan ile komisyon tarafından imzalanacak bir tutanakla tespit olunur, bu durumda izah tarihi olarak tutanağın düzenlendiği tarih esas alınır.”

Yukarıdaki düzenlemeden izahın yazılı veya sözlü olarak yapılabileceği anlaşılmaktadır. Sözlü izah durumunda, izah edilen hususların izahı yapan ile komisyon tarafından imzalanacak bir tutanağa bağlanması gerekmektedir.

İzah değerlendirme komisyonlarına sözlü izah yapabilme imkanının Tebliğde yer almasının gerekli ve yerinde olduğunu değerlendiriyoruz.

Sözlü İzah Yönteminin Avantajları

İzah değerlendirme komisyonunu ile yüz yüze yapılacak görüşmelerde yapılan izah üzerine Komisyonca yeni soruların sorulması ve cevapların verilmesi suretiyle ön tespite ilişkin konuların vuzuha kavuşturulma imkanının artması, dolayısıyla da Komisyonun ikna edilmesi ihtimali yükselebilecektir. Aynı şekilde izah değerlendirme komisyonu da, gerçeğe ulaşmak için izahta bulunana daha ayrıntılı sorular sorma, yapılan izahla ilgili müphem konularda yeni sorular yöneltme imkanına sahip olacaktır. Bu yönü ile yüz yüze gerçekleşecek sözlü izahat uygulamasının, yazılı izahta bulunmaya göre avantajları bulunmaktadır.

Sözlü İzah Yönteminin Uygulanma Yöntemine İlişkin Usul ve Esasların İvedilikle Düzenlenmesi Gerekir.

Tebliğde izahın sözlü yapılmasına ilişkin olarak, “Sözlü izah, izahı yapan ile komisyon tarafından imzalanacak bir tutanakla tespit olunur, bu durumda izah tarihi olarak tutanağın düzenlendiği tarih esas alınır.” şeklindeki bir cümle dışında herhangi bir usul ve esas belirlemesi yapılmamıştır. Örneğin, sözlü izah için nereye ve nasıl başvurulacağı, izah toplantısı için gün ve saat tayininin ne şekilde yapılacağı, bu sürenin ne kadar sürede mükellefe tebliğ edileceği, izah sırasında mükellefle birlikte YMM veya SMMM’nin ya da avukatın bulunup bulunamayacağı ve benzeri konularda herhangi bir düzenleme söz konusu değildir. Tüm bu  ve benzeri konular belirsizdir.

Sözlü izaha yönteminin avantajları nedeniyle mükelleflerin sözlü izahta bulunma yöntemini daha fazla tercih etmeleri söz konusu olabilecektir. Bunun için, sözlü izaha ilişkin usul ve esaslar konusunda daha ayrıntılı düzenleme yapılması ihtiyacının ivedilikle değerlendirilmesinde fayda bulunduğu düşünülmektedir.

06.10.2017

Hasan AYKIN

 

 

[1] 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 9/8/2016 tarihli ve 29796 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

 

 

NOT: TÜM HAKLARI YAZARINA AİTTİR. YAZAR ADI VE vergidosyasi.com ADRESİNDEKİ AKTİF LİNKİ GÖSTERİLEREK ALINTI YAPILABİLİR. AYNEN YAYIMLANAMAZ.