MEVZUAT

4503 Sayılı Kanun Gerekçesi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Maliye Bakanlığınca hazırlanan ve Başkanlığınıza arzı Bakanlar Kurulunca 14.1.2000 tarihinde kararlaştırılan “Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı” ile gerekçesi ilişikte gönderilmiştir.

Gereğini arz ederim.

Bülent Ecevit

Başbakan

GENEL GEREKÇE

Avrupa Birliğine uyum çerçevesinde 1615 sayılı Gümrük Kanununu yürürlükten kaldıran 27.10.1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu 4.11.1999 tarihli ve 23866 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmıştır. Bu Kanun, yayımını izleyen tarihten itibaren 3 ay sonra yürürlüğe girecektir.

İthalat işlemlerinin katma değer vergisi karşısındaki durumu Gümrük Kanunu hükümlerine paralel olarak belirlenmekte, Katma Değer Vergisi Kanununda GümrükKanununa atıflar yapılmaktadır. Bu nedenle Gümrük Kanununda yapılan değişiklik doğal olarak Katma Değer Vergisi Kanununu da doğrudan etkilemiştir. İthalat işlemleri ile ilgili olarak Katma Değer Vergisi Kanununda yer alan düzenlemelerin, 4458 sayılı Gümrük Kanununa paralel hale getirilmesi amacıyla bu Tasarı hazırlanmıştır.

Öte yandan, Tasarı ile, deprem veya sel felaketi nedeniyle zayi olan mallara ait katma değer vergisinin indirimine imkân tanınmaktadır.

Tasarı ile ayrıca, 4458 sayılı Gümrük Kanununun 5.2.2000 tarihinde yürürlüğe girmesi nedeniyle, 492 sayılı Harçlar Kanunu ile 1318 sayılı Finansman Kanununun taşıt alım vergisine ilişkin hükümlerinde düzenlemeler yapılmıştır.

Akaryakıt ürünlerindeki otomatik fiyatlandırma mekanizması vasıtasıyla dünya petrol fiyatlarındaki değişimler yurtiçi akaryakıt ürün fiyatlarına otomatik olarak yansımaktadır. 1999 yılının Mart ayından itibaren dünya petrol fiyatlarındaki hızlı yükselme nispî vergileme ile birleşince yurtiçi fiyatlar nedeniyle iç piyasadaki akaryakıt ürünleri fiyatı daha hızlı yükselmiştir. Vergilemede esas olan verginin fiyatlar karşısında zaman içinde tarafsız bir etkiye sahip olmasıdır. Bu Kanun ile nispî vergilemeden maktu vergilemeye geçilerek akaryakıt tüketim vergisi daha rasyonel bir yapıya kavuşturulmaktadır. Ancak enflasyonist ortamda maktu vergiler kısa zamanda aşınarak değerini yitirmektedir. Bu nedenle uygulanan maktu miktarlar toptan eşya fiyatları indeksine bağlanarak reel olarak değerini koruması sağlanmıştır.

Diğer taraftan tahsil edilen akaryakıt tüketim vergisinin Hazineye daha hızlı intikal ederek reel değerini koruması için vergi ödeme dönemi kısaltılmıştır.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1. – Madde ile; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 16 ncı maddesinde yer alan ithalat istisnası, Gümrük Kanununun bazı maddelerine atıf yapılmak suretiyle düzenlenmiştir. Yapılan değişiklikle, yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanunu maddelerine yapılan atıflar, yeni 4458 sayılı Gümrük Kanununun ilgili maddelerine uygun hale getirilmektedir.

Bu çerçevede, aktarma rejimi 4458 sayılı Gümrük Kanununda transit rejimi içerisinde düzenlendiğinden madde metninden çıkarılmış, gümrük sahası ibaresi, gümrük hizmetlerinin verildiği gümrüklü sahalar olarak değiştirilmiştir.

Aynı maddenin (2) numaralı fıkrasında yapılan düzenlemeyle, 4458 sayılı Gümrük Kanununun hariçte işleme rejimi ve geri gelen eşyaya ilişkin hükümlerine göre geri gelen eşyanın yurtdışında kazandığı değer farkının istisnaya dahil olmadığına açıklık getirilmektedir. Geri gelen eşyanın gümrük vergisi muafiyet veya istisnalarından yararlanamadığı hallerde, bu fıkra hükmünün uygulanamayacağı tabiidir.

Madde 2. – 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 49 uncu maddesi, gümrük vergisi teminata bağlanan işlemler için katma değer vergisinin de teminata bağlanmasını öngörmektedir.

İhraç edilecek ürünlerin imalinde kullanılacak maddelerin ithaline ait gümrük vergisinin çeşitli nedenlerle teminata bağlanamadığı durumlarda, katma değer vergisini teminata bağlatmak suretiyle işlem yaptırma konusunda Maliye Bakanlığına yetki verilmekte, bu gibi hallerde ortaya çıkabilecek sorunların giderilmesi amaçlanmaktadır. Öte yandan, teminatlı işlem yapılacak haller ile teminat uygulamasının usul ve esaslarını belirleme konusunda da Maliye Bakanlığı yetkili kılınmaktadır.

Madde 3. – Madde ile; Katma Değer Vergisi Kanununda geçen bazı ibareler 4458 sayılı Gümrük Kanununa uyumlu hale getirilmiştir.

Öte yandan, hizmetin Türkiye’de değerlendirilmesi halinde Türkiye’de vergilendirilmesini öngören düzenleme, mükerrer vergilendirmeye neden olduğundan ve Avrupa Birliği uygulamalarına uygun düşmediğinden kaldırılmaktadır. Böylelikle katma değer vergisi teorisine aykırılık giderilmekte ve uygulama güçlükleri ortadan kaldırılmaktadır.

Ayrıca, deprem ve sel felaketine maruz kalan mükelleflerin zayi olan mallarına ait yüklenilen katma değer vergilerinin indirilmesi konusunda Kanunda düzenleme yapılmak suretiyle uygulamaya açıklık getirilmektedir.

Madde 4. – Madde ile; 1615 sayılı Gümrük Kanununun yürürlükten kaldırılması ve yerine 27.10.1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 5.2.2000 tarihinde yürürlüğe girmesi nedeniyle 2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (8) sayılı tarifede bu değişikliğe paralel düzenlemelerin yapılması öngörülmüştür.

Öte yandan, Harçlar Kanununa bağlı tarifelerde yer alan bazı maktu harç tutarlarının zaman içinde reel değerlerini yitirmiş olması, bu değerlerin yeniden değerleme oranında artırılmasına rağmen yetersiz kalmasına yol açmaktadır. Yapılan düzenleme ile Bakanlar Kuruluna yeniden değerlemeye tabi tutulmuş harç tutarlarını değişen koşullara uygun şekilde belirleme imkânı verilmektedir. Ayrıca, (9) sayılı Tarifede yer alan teknik muayene harcı uygulamasında likit petrol gazı kullanan taşıtlar ile diğer taşıtlar tanım itibariyle ayrılmaktadır.

Madde 5. – Madde ile; yeni Gümrük Kanununun 5.2.2000 tarihinde yürürlüğe girmesi nedeniyle 1318 sayılı Finansman Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan muaflıklar yeniden düzenlenmiştir.

Madde 6. – Akaryakıt tüketim vergisinin nispi olarak alınması, dünyada petrol ürünlerinin fiyatlarında meydana gelen artışların tüketicilere daha yüksek oranlarda yansımasına neden olmaktadır. Ayrıca, dolaylı vergilerde uyumlaştırma yapılması gereken Avrupa Birliğine üye ülkelerde akaryakıt ürünlerinde maktu vergi uygulanmaktadır. Bu nedenlerle akaryakıt tüketim vergisi kapsamına giren ürünlerden alınacak vergi maktu olarak belirlenmiştir.

Ancak verginin maktu alınması nedeniyle vergi hâsılatında zaman içerisinde meydana gelecek aşınmayı önlemek üzere, maktu olarak belirlenen tutarların toptan eşya fiyatları indeksine göre aylık olarak artması öngörülmüştür. Ayrıca maktu tutarları Avrupa Para Birimi veya yabancı para birimleri karşılığı Türk Lirası olarak uygulatma ve bu uygulamanın hangi dönemler için yapılacağını belirleme konusunda Bakanlar Kuruluna yetki verilmektedir.

Bu şekilde uygulanan maktu vergi tutarlarının, her bir mal itibariyle ayrı ayrı veya topluca 50 katına kadar artırılması veya sıfıra kadar indirilmesi; ürün türleri, çeşitleri ve kullanım yerleri ile ithalatın şekline göre farklı tutarlar belirlenmesi; vergi uygulamasına esas alınacak birimlerin kilogram, litre, metreküp, kilokalori veya bunların alt ve üst katları olarak değiştirilmesi konusunda da Bakanlar Kuruluna yetki verilmektedir.

Bu maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesinde Maliye Bakanlığı yetkili kılınmaktadır.

Madde 7. – Mükelleflerce tahsil edilen akaryakıt tüketim vergisinin bir an önce Hazineye intikali amacıyla, vergilendirme dönemi 15 günlük dönemler olarak belirlenmiş, verginin de her dönemi izleyen 10 uncu günü akşamına kadar beyan edilerek ödenmesi öngörülmüştür. Vergilendirme dönemini gün, hafta veya ay olarak belirleme; beyanname verme ve ödeme süresini kısaltma veya azamî seviyesine kadar uzatma; bazı işlemlerde ithalatçıların vergiyi ithal edilen ürünlerin satışı aşamasında değil, ithal aşamasında ödemeleri konularında da Bakanlar Kuruluna yetki verilmiştir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenecektir.

Madde 8. – Madde ile; ithalatçılardan alınacak teminatı sınırlayan hüküm, madde metninden çıkarılarak, hem ithalatçıların global teminat vermelerine, hem de Maliye Bakanlığınca belirlenecek miktarda teminat mektubu alınmasına imkân tanınmaktadır.

Akaryakıt tüketim vergisinin maktu tutarlarda alınması ve vergi hâsılatının tamamının genel bütçe gelirlerine dahil edilmesi nedeniyle uygulama olanağı kalmayan vergi matrahı ve vergi hâsılatının dağılımı maddeleri Kanun metninden çıkarılmaktadır.

Öte yandan, düşük tutarda vergilendirilen malların amaç dışı kullanımı ve satışı ile bundan kaynaklanan haksız kazancın ve vergi ziyaının önlenmesi bakımından, bu malları yüksek tutarda vergiye tabi mal olarak kullanan veya satanların ziyaının uğratılan vergiyi ödemeleri ve bu vergiyle ilgili cezalara muhatap tutulmaları sağlanmıştır.

Geçici Madde 1. – Madde ile; Kanunun yayımlandığı ay içinde yapılan akaryakıt satışlarına ait akaryakıt tüketim vergisinin vergilendirme dönemi ile beyan ve ödeme süresi düzenlenmektedir.

Öte yandan, maktu vergi tutarlarında, 2000 yılı Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında ayın 16 ncı gününden geçerli olmak üzere, her ay % 2,6 oranında ayrıca artış yapılması öngörülmektedir.

Geçici Madde 2. – Madde ile; sınır ticareti kapsamında ithal edilen akaryakıt ürünlerine ilişkin olarak tahsil edilen akaryakıt tüketim vergisinden, sınır ticareti yapılan illerin özel idarelerine Bakanlar Kurulu Kararı ile belli bir oranda pay verilmesi düzenlenmektedir.

Madde 9. – Yürürlük maddesidir.

Madde 10. – Yürütme maddesidir.

Kategoriler:MEVZUAT

Tagged as:

Yorumunuz için teşekkürler. Vergi Dosyası

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s