KAVRAMLAR

Orta Gelir Tuzağı Nedir? Nedenleri? Hangi Ülke Hangi Gelir Grubunda?

Orta gelir tuzağı kavramı (middle income trap), düşük gelir grubunda bulunan bir ülkenin yakaladığı hızlı iktisadi büyüme trendi sonucunda orta gelirli ülkeler grubuna yükselmesinden sonra olumsuzluk yaratan çeşitli ekonomik, beşeri ve kurumsal faktör nedeniyle söz konusu hızlı büyüme trendini sürdüremeyerek bir üst gelir grubuna geçememesi olarak tanımlanmaktadır (1)

Orta gelir tuzağı bir ekonomide kişi başına gelir düzeyinin belirli bir aşamadan öteye gidememesi halini ya da belirli bir gelir düzeyine ulaştıktan sonra durgunluk içine girilmesi durumunu özetleyen bir yaklaşım olarak da nitelendirilmektedir. (2)

Ülkeleri orta gelir tuzağına sürükleyen nedenler; gelir dağılımı eşitsizliği, düşük rekabet gücü, düşük vasıflı beşeri sermaye, kurumsal faktörlerin yetersizliği, teknoloji, AR-GE ve inovasyon faaliyetlerinin yetersizliği, yetersiz alt yapı yatırımları olarak sıralanmaktadır. (3)

Orta gelir tuzağındaki bir ülke ekonomisinde aşağıdaki olumsuzluklarla karşılaşılır (4):

1) Tasarruflar ve dolayısıyla yatırımlar düşük düzeyde kalır.

(2) İmalat sanayisinde gelişme yavaş yürür.

(3) Sanayide çeşitlenme ortaya çıkmaz.

(4) Emek piyasasında koşullar zayıf kalır.

Ülkelerin Gelirlerine Göre Sınıflandırılma Ölçüleri

Orta gelir tuzağından bahsedince doğal olarak orta gelirli ülkelerin hangileri olduğu sorusu akla gelir. Ülkelerin gelir sınıflandırmasında Dünya Bankası tarafından belirlenen eşikler kullanılıyor. 01 Temmuz 2018 itibariyle güncel, ülkelerin gelir gruplarına göre sınıflandırılmasında esas alınan eşikler aşağıda sunulmuştur:

Ekonomiler Kişi başına yıllık ortalama gelir Eşiği (Cari ABD Doları) (Threshold GNI/Capita (current US$)
Düşük gelirli (Low income)  <995
Orta gelirli (middle income) 996 – 12,055
   Alt orta gelirli (lower-middle income) 996 – 3.895
   Üst orta gelirli (upper-middle income) 3.896 – 12.055
Yüksek gelirli (High-income) >12,055

Kaynak: World Bank. (5)

Ekonomik Sınıflandırma Açısından Ülkeler: Hangi Ülke Hangi Gelir Grubunda?

Dünya Bankası tarafından belirlenen gelir grupları açısından ülkelerin Temmuz 2018 kriterlerine göre bulundukları gelir grupları aşağıda ülke alfabetik sırasına göre sunulmuştur.

Sıra No Ekonomiler Gelir Grubu
1 Afghanistan Düşük Gelirli
2 Albania Üst Orta Gelirli
3 Algeria Üst Orta Gelirli
4 American Samoa Üst Orta Gelirli
5 Andorra Yüksek Gelirli
6 Angola Alt Orta Gelirli
7 Antigua and Barbuda Yüksek Gelirli
8 Argentina Yüksek Gelirli
9 Armenia Üst Orta Gelirli
10 Aruba Yüksek Gelirli
11 Australia Yüksek Gelirli
12 Austria Yüksek Gelirli
13 Azerbaijan Üst Orta Gelirli
14 Bahamas, The Yüksek Gelirli
15 Bahrain Yüksek Gelirli
16 Bangladesh Alt Orta Gelirli
17 Barbados Yüksek Gelirli
18 Belarus Üst Orta Gelirli
19 Belgium Yüksek Gelirli
20 Belize Üst Orta Gelirli
21 Benin Düşük Gelirli
22 Bermuda Yüksek Gelirli
23 Bhutan Alt Orta Gelirli
24 Bolivia Alt Orta Gelirli
25 Bosnia and Herzegovina Üst Orta Gelirli
26 Botswana Üst Orta Gelirli
27 Brazil Üst Orta Gelirli
28 British Virgin Islands Yüksek Gelirli
29 Brunei Darussalam Yüksek Gelirli
30 Bulgaria Üst Orta Gelirli
31 Burkina Faso Düşük Gelirli
32 Burundi Düşük Gelirli
33 Cabo Verde Alt Orta Gelirli
34 Cambodia Alt Orta Gelirli
35 Cameroon Alt Orta Gelirli
36 Canada Yüksek Gelirli
37 Cayman Islands Yüksek Gelirli
38 Central African Republic Düşük Gelirli
39 Chad Düşük Gelirli
40 Channel Islands Yüksek Gelirli
41 Chile Yüksek Gelirli
42 China Üst Orta Gelirli
43 Colombia Üst Orta Gelirli
44 Comoros Düşük Gelirli
45 Congo, Dem. Rep. Düşük Gelirli
46 Congo, Rep. Alt Orta Gelirli
47 Costa Rica Üst Orta Gelirli
48 Côte d’Ivoire Alt Orta Gelirli
49 Croatia Yüksek Gelirli
50 Cuba Üst Orta Gelirli
51 Curaçao Yüksek Gelirli
52 Cyprus Yüksek Gelirli
53 Czech Republic Yüksek Gelirli
54 Denmark Yüksek Gelirli
55 Djibouti Alt Orta Gelirli
56 Dominica Üst Orta Gelirli
57 Dominican Republic Üst Orta Gelirli
58 Ecuador Üst Orta Gelirli
59 Egypt, Arab Rep. Alt Orta Gelirli
60 El Salvador Alt Orta Gelirli
61 Equatorial Guinea Üst Orta Gelirli
62 Eritrea Düşük Gelirli
63 Estonia Yüksek Gelirli
64 Ethiopia Düşük Gelirli
65 Faroe Islands Yüksek Gelirli
66 Fiji Üst Orta Gelirli
67 Finland Yüksek Gelirli
68 France Yüksek Gelirli
69 French Polynesia Yüksek Gelirli
70 Gabon Üst Orta Gelirli
71 Gambia, The Düşük Gelirli
72 Georgia Alt Orta Gelirli
73 Germany Yüksek Gelirli
74 Ghana Alt Orta Gelirli
75 Gibraltar Yüksek Gelirli
76 Greece Yüksek Gelirli
77 Greenland Yüksek Gelirli
78 Grenada Üst Orta Gelirli
79 Guam Yüksek Gelirli
80 Guatemala Üst Orta Gelirli
81 Guinea Düşük Gelirli
82 Guinea-Bissau Düşük Gelirli
83 Guyana Üst Orta Gelirli
84 Haiti Düşük Gelirli
85 Honduras Alt Orta Gelirli
86 Hong Kong SAR, China Yüksek Gelirli
87 Hungary Yüksek Gelirli
88 Iceland Yüksek Gelirli
89 India Alt Orta Gelirli
90 Indonesia Alt Orta Gelirli
91 Iran, Islamic Rep. Üst Orta Gelirli
92 Iraq Üst Orta Gelirli
93 Ireland Yüksek Gelirli
94 Isle of Man Yüksek Gelirli
95 Israel Yüksek Gelirli
96 Italy Yüksek Gelirli
97 Jamaica Üst Orta Gelirli
98 Japan Yüksek Gelirli
99 Jordan Üst Orta Gelirli
100 Kazakhstan Üst Orta Gelirli
101 Kenya Alt Orta Gelirli
102 Kiribati Alt Orta Gelirli
103 Korea, Dem. People’s Rep. Düşük Gelirli
104 Korea, Rep. Yüksek Gelirli
105 Kosovo Alt Orta Gelirli
106 Kuwait Yüksek Gelirli
107 Kyrgyz Republic Alt Orta Gelirli
108 Lao PDR Alt Orta Gelirli
109 Latvia Yüksek Gelirli
110 Lebanon Üst Orta Gelirli
111 Lesotho Alt Orta Gelirli
112 Liberia Düşük Gelirli
113 Libya Üst Orta Gelirli
114 Liechtenstein Yüksek Gelirli
115 Lithuania Yüksek Gelirli
116 Luxembourg Yüksek Gelirli
117 Macao SAR, China Yüksek Gelirli
118 Macedonia, FYR Üst Orta Gelirli
119 Madagascar Düşük Gelirli
120 Malawi Düşük Gelirli
121 Malaysia Üst Orta Gelirli
122 Maldives Üst Orta Gelirli
123 Mali Düşük Gelirli
124 Malta Yüksek Gelirli
125 Marshall Islands Üst Orta Gelirli
126 Mauritania Alt Orta Gelirli
127 Mauritius Üst Orta Gelirli
128 Mexico Üst Orta Gelirli
129 Micronesia, Fed. Sts. Alt Orta Gelirli
130 Moldova Alt Orta Gelirli
131 Monaco Yüksek Gelirli
132 Mongolia Alt Orta Gelirli
133 Montenegro Üst Orta Gelirli
134 Morocco Alt Orta Gelirli
135 Mozambique Düşük Gelirli
136 Myanmar Alt Orta Gelirli
137 Namibia Üst Orta Gelirli
138 Nauru Üst Orta Gelirli
139 Nepal Düşük Gelirli
140 Netherlands Yüksek Gelirli
141 New Caledonia Yüksek Gelirli
142 New Zealand Yüksek Gelirli
143 Nicaragua Alt Orta Gelirli
144 Niger Düşük Gelirli
145 Nigeria Alt Orta Gelirli
146 Northern Mariana Islands Yüksek Gelirli
147 Norway Yüksek Gelirli
148 Oman Yüksek Gelirli
149 Pakistan Alt Orta Gelirli
150 Palau Yüksek Gelirli
151 Panama Yüksek Gelirli
152 Papua New Guinea Alt Orta Gelirli
153 Paraguay Üst Orta Gelirli
154 Peru Üst Orta Gelirli
155 Philippines Alt Orta Gelirli
156 Poland Yüksek Gelirli
157 Portugal Yüksek Gelirli
158 Puerto Rico Yüksek Gelirli
159 Qatar Yüksek Gelirli
160 Romania Üst Orta Gelirli
161 Russian Federation Üst Orta Gelirli
162 Rwanda Düşük Gelirli
163 Samoa Üst Orta Gelirli
164 San Marino Yüksek Gelirli
165 São Tomé and Principe Alt Orta Gelirli
166 Saudi Arabia Yüksek Gelirli
167 Senegal Düşük Gelirli
168 Serbia Üst Orta Gelirli
169 Seychelles Yüksek Gelirli
170 Sierra Leone Düşük Gelirli
171 Singapore Yüksek Gelirli
172 Sint Maarten (Dutch part) Yüksek Gelirli
173 Slovak Republic Yüksek Gelirli
174 Slovenia Yüksek Gelirli
175 Solomon Islands Alt Orta Gelirli
176 Somalia Düşük Gelirli
177 South Africa Üst Orta Gelirli
178 South Sudan Düşük Gelirli
179 Spain Yüksek Gelirli
180 Sri Lanka Alt Orta Gelirli
181 St. Kitts and Nevis Yüksek Gelirli
182 St. Lucia Üst Orta Gelirli
183 St. Martin (French part) Yüksek Gelirli
184 St. Vincent and the Grenadines Üst Orta Gelirli
185 Sudan Alt Orta Gelirli
186 Suriname Üst Orta Gelirli
187 Swaziland Alt Orta Gelirli
188 Sweden Yüksek Gelirli
189 Switzerland Yüksek Gelirli
190 Syrian Arab Republic Düşük Gelirli
191 Taiwan, China Yüksek Gelirli
192 Tajikistan Düşük Gelirli
193 Tanzania Düşük Gelirli
194 Thailand Üst Orta Gelirli
195 Timor-Leste Alt Orta Gelirli
196 Togo Düşük Gelirli
197 Tonga Üst Orta Gelirli
198 Trinidad and Tobago Yüksek Gelirli
199 Tunisia Alt Orta Gelirli
200 Turkey Üst Orta Gelirli
201 Turkmenistan Üst Orta Gelirli
202 Turks and Caicos Islands Yüksek Gelirli
203 Tuvalu Üst Orta Gelirli
204 Uganda Düşük Gelirli
205 Ukraine Alt Orta Gelirli
206 United Arab Emirates Yüksek Gelirli
207 United Kingdom Yüksek Gelirli
208 United States Yüksek Gelirli
209 Uruguay Yüksek Gelirli
210 Uzbekistan Alt Orta Gelirli
211 Vanuatu Alt Orta Gelirli
212 Venezuela, RB Üst Orta Gelirli
213 Vietnam Alt Orta Gelirli
214 Virgin Islands (U.S.) Yüksek Gelirli
215 West Bank and Gaza Alt Orta Gelirli
216 Yemen, Rep. Düşük Gelirli
217 Zambia Alt Orta Gelirli
218 Zimbabwe Düşük Gelirli

Kaynak: World Bank (5)

13.05.2019 

Dr. Hasan AYKIN

vergidosyasi.com

 

Sonnotlar: 

(1) Furkan Yıldız, “Orta Gelir Tuzağı Nedenleri ve Sonuçları: Kırılgan Beşli Ülkeleri Deneyimi”, İLEM İktisat Çalışma Grubu 7 Ekim 2017, http://blog.ilem.org.tr/orta-gelir-tuzagi-nedenleri-ve-sonuclari-kirilgan-besli-ulkeleri-deneyimi/ (Erişim, 13.05.2019)

(2) Mahfi Eğilmez, “Orta Gelir Tuzağı ve Türkiye”, 12.12.2012, Kendime Yazılar, http://www.mahfiegilmez.com/2012/12/orta-gelir-tuzag-ve-turkiye.html (Erişim 13.05.2019)

(3) Yıldız, a.g.m.

(4) Eğilmez, a.g.m.

(5) World Bank, worldbank.org

 

 

 

Yorumunuz için teşekkürler. Vergi Dosyası

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s