HARÇLAR

Taşınmaz İntifa Hakkı Tesisinde Tapu Harç Matrahının ve Harcın Hesabı Nasıl Yapılır?

PDF Formatı 

İntifa hakkı tesisinde harç matrahı ve hesabı özellik arz etmektedir. Bu hesabın yapılmasında mevzuatta harç matrahı için öngörülen harç matrahı alt ve üst limitlerinin hesabı, sonrasında söz konusu matraha harç oranının uygulanması gerekmektedir. Aşağıda intifa hakkı tesisinde harç matrahının hesabı ve harç tutarının hesabına ilişkin mevzuat ve örneğe yer verilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu‘na bağlı (4) sayılı tarifenin “I- Tapu İşlemleri” başlıklı bölümünün 20’nci maddesinin (e) fıkrasında, gayrimenkul üzerine irtifak hakkı tesis ve devrinde (634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre yapılan kat irtifakları hariç olmak üzere) tesis ve devir için ödenen bedel (Bu bedel, üzerinde hak tesis edilen gayrimenkulün emlak vergisi değerinin iki katından çok olamaz) üzerinden devir alan için binde 20 oranında (2020 yılı için) harç alınacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı tarifenin “I- Tapu İşlemleri” başlıklı bölümünün 20’nci maddesi son fıkrasına göre, (e) fıkrasında yer alan intifa hakkı değerinin bu Kanunun 64’üncü maddesinin son fıkrası; “… intifa haklarına ait harcların hesabında, kayıtlı değerin üçte biri çıplak mülkiyete, üçte ikisi de intifa hakkına ayrılır.” hükmüne göre hesaplanan miktarlardan düşük olamayacağı düzenlenmiştir.

intifa hakkı tapu harç matrahında çıplak mülkiyet intifa hakkı oranları

İntifa hakkı tesisinde tapu harcı matrahının tayininde, intifa hakkında konu taşınmazın emlak vergisi değeri ile intifa hakkı sözleşme bedellerinin bilinmesine ihtiyaç duyulur.

İntifa hakkı, Türk Medeni Kanununun 794 ile 822 inci maddelerinde düzenlenmiştir. Taşınmazlarda intifa hakkı, tapuya tescil ile kurulur. İntfa hakkı konusu, kurulması ve sona ermesine ilişkin hükümler Türk Medeni Kanununda düzenlenmiş olmasına karşın bir sözleşme ile kurulması nedeniyle kanunun emredici hükümlerine aykırı olmamak şartıyla Borçlar Kanununun 26’ncı maddesi gereğince taraflar sözleşmenin içeriğini özgürce belirleyebilirler. İntifa hakkı tesisi için ödenecek bedeli de sözleşme özgürlüğü çerçevesinde diledikleri şekilde kararlaştırmaları mümkündür.

Yukarıdaki bilgilere göre, intifa hakkı tesisinde tapu harcı hesabında tapu harcının matrahı için;

  • Alt limit: intifa hakkı tesisine konu taşınmazın emlak vergi değerinin 2/3’ünden az olamaz.
  • Üst limit: İntifa hakka tesisine konu taşınmazın emlak vergi değerinin iki katından fazla olamaz.

İNTİFA HAKKI TESİSİNDE HARÇ MATRAHI VE TUTARI HESABI

ÖRNEK: İntifa hakkı tesisi için emlak değeri 120.000 TL olan bir taşınmaz için 5 yıl süre ile 400.000 TL üzerinden sözleşme yapıldığını kabul edelim. Buna göre;

Tapu harcı alt limiti: 120.000*2/3=80.000

Tapu harcı üst limiti: 120.000*2=240.000

Buna göre sözleşme bedeli üst limitin üzerinde olduğu için 240.000 TL intifa hakkı tesisi için harç matrahı olarak esas alınacaktır.

İntifa hakkı harcı sadece intifa hakkı devir alan için binde 20 oranında alınacaktır. Buna göre intifa hakkı için harç tutarı= 240.000*0,020= 4.800 TL olacaktır.

Ayrıca Tapu ve Kadastro Döner Sermaye İşletmesince her yıl belirlenen tarifeye göre ücret alınır.

İntifa Hakkının Terkininde Tapu Harcı

1- Kanuni mirasçılar dışında, intifa hakkından, kuru mülkiyet sahibi lehine ivazsız (bedelsiz) feragat edilmesinde veya süreli intifa haklarında, sürenin dolması sebebiyle intifa hakkının terkininde, işleme konu taşınmazın ilgili belediyece bildirilen emlak beyan değerinden az olmamak üzere, bildirilen değer üzerinden (4/a) nolu pozisyon uyarınca(2020 yılı için) binde 68,31 oranında tapu harcı, kuru mülkiyet sahibinden tahsil edilir.

2-. İntifa hakkından feragat, bir bedel karşılığında yapılmakta ise, yine, lehine feragat edilen kuru mülkiyet sahibinden (20/e) pozisyonu uyarınca binde 20 oranında tapu harcı tahsil edilir.

3- İntifa Hakkı Sahibinin Bu Hakkından, Kanuni Mirasçı olan kuru mülkiyet sahipleri lehine bedelsiz feragat edilmesi halinde, (14) nolu pozisyon uyarınca, sadece terkin harcı tahsil edilir. Ancak, bu halde ayrıca intifadan dolayı, veraset ve intikal vergisinin tarih ve tahakkuku için, ilgili vergi dairesine bilgi verilir.

4- İntifa hakkı sahibinin ölümü sebebiyle terkinde, (14) nolu pozisyon uyarınca sadece terkin harcı tahsil edilir ve veraset ve intikal yönünden ilgili vergi dairesine duyuru yapılır.

 

 

18.01.2020

Hasan AYKIN

vergidosyasi.com

Not: Tüm hakları yazarına aittir. Yazar adı ve bu yazının aktif linkine yer verilerek alıntı yapılabilir. AYNEN YAYIMLANAMAZ. Aksi davranışlar için hukuki süreç başlatılır. 

Yorumunuz için teşekkürler. Vergi Dosyası

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s