KAVRAMLAR

Beyana Dayanan Tarhiyat Nedir?

Vergi hukukumuzda beş tarh yöntemi vardır. Beyana dayanan tarhiyat bu yöntemlerden en yaygınıdır. Günümüz gelişmiş vergi sistemlerinin dayandığı temel tarh usulü “Beyana Dayanan Tarh” yöntemidir.

Beyana Dayanan Tarh Nedir?

Beyana dayanan tarh; vergi miktarını doğrudan etki eden matrahın mükellef tarafından bir beyanname ile vergi idaresine bildirilmesi, vergi idaresinin bu beyanı esas almak suretiyle vergiyi tarh etmesidir.

Beyana dayanan tarhiyat, gerek vergiye tabi kazancını gerekse bu kazancı elde edebilmek için yaptığı giderleri en iyi bilecek kişinin mükellef olduğunun kabulüne dayanır. Beyana dayalı tarhiyat, karine olarak mükellefe güveni esas alır; hem de mükellefin vergilendirme sürecinde aktif rol alarak vergi bilincinin yerleşmesine hizmet eder. (1)  Bu açıdan beyannameli mükellefiyet ülke demokrasinin gelişmesinde önemli bir göstergedir.

Vergi kanunlarına göre beyan üzerinden alınan vergiler “tahakkuk fişi” ile tarh ve tahakkuk ettirilir. Tahakkuk fişi esasına göre, vergi dairesi tarafından beyannamenin alınması üzerine bir tahakkuk fişi düzenlenir ve bunun bir nüshası mükellefe veya beyannameyi mükellef namına vergi dairesine getirene verilir. Vergi böylece tahakkuk etmiş olur. Tahakkuk fişinin mükellefe verilen nüshası, aynı zamanda, beyannamenin makbuzu yerine geçer.

Vergi beyannamesini ilgili vergi dairesine tevdi eden kimsenin, kendisine verilen tahakkuk fişini almaması, beyannamede yazılı matrah üzerinden tarhı gereken verginin tahakkukuna engel olamaz. Bu takdirde, tahakkuk fişinin mükellefe verilecek nüshası posta ile mükellefe gönderilir.

Beyannamenin posta ile gönderilmesi halinde de tahakkuk fişi düzenlenir. Bu takdirde, tahakkuk fişinin mükellefe verilecek nüshası, kapalı bir zarf içinde, mükellefin beyannamede gösterdiği adrese gönderilir ve fişin dairede kalan nüshasına posta zimmet defterinin tarih ve numarası işaretlenir.

Beyannameye dayanan tarh usulünün önemli bir sonucu olarak mükellefler, beyan ettikleri matrahlara ve bu matrahlar üzerinden tarh edilen vergilere karşı dava açamazlar. Bunun istisnası ihtirazi kayıtla verilen beyannameler ve vergi hatalarına ait hükümler saklıdır.

12.05.2019

vergidosyasi.com

Kaynaklar:

(1) Cansu Sevinç CEYHAN, Ersan ÖZ, “Vergi İncelemesi Sebebiyle Doğan Zararlardan İdarenin Sorumluluğu”, Vergi Raporu, (Ocak 2019) 232, (101-112).

1 reply »

Yorumunuz için teşekkürler. Vergi Dosyası

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s